Gdyby ksiądz Franciszek Stachowiak żył - w tym roku świętowalibyśmy 75 rocznicę Jego urodzin. Żyje w pamięci tych, których chrzcił, którym udzielał Pierwszej Komunii Świętej, których wiązał świętym węzłem małżeńskim, wszystkich, którzy Go znali.

Urodził się 4 października 1931 roku w Łasinie w rodzinie strażnika granicznego Michała i Magdaleny Baranowskiej. Okres okupacji hitlerowskiej mały Franek spędził z matką i rodzeństwem w Jabłonowie. Jego ojciec przebywał wtedy w obozie jenieckim. Stamtąd został zwolniony pod koniec 1944 roku, lecz po wkroczeniu wojsk radzieckich został uwięziony i wywieziony na Sybir, gdzie zmarł z wycieńczenia i głodu.

W kilku gminach naszego powiatu w centrum każdej miejscowości stoją tablice informacyjne z planami. Plany te, jakkolwiek kolorowe i starannie wykonane, budzą rozczarowanie wędrowca, który chciałby na ich podstawie dowiedzieć się czegoś więcej o miejscowości, niż tylko na przykład gdzie mieszka sołtys. Ot, są jedynie główne drogi, najważniejsze budynki, z rzadka coś dodatkowego... A może taka propozycja?

- Pani Józefo, może Pani zdradzić, ile ma Pani lat?

- Sześćdziesiąt dziewięć.

- To nie tak dużo. Troszeczkę ponad wiek emerytalny... Mówię o 67 latach, co ma wejść w życie. Co Pani sądzi o takim wieku emerytalnym?

- Dla mnie to śmieszne, bo przecież we wszystkich zawodach nie można pracować do takiego wieku.

- Każdy sądzi o tej sprawie po sobie. Pani ciągle pracuje...

W powiecie starogardzkim pod względem ilości krzyży i kapliczek Pączewo mogłoby rywalizować chyba jedynie z... Barłożnem.

Piszemy "z... Barłożnem" z trzema kropeczkami, gdyż to wieś z tej samej gminy. Oba sołectwa rywalizują ze sobą w różnych dziedzinach. Widać to między innymi na gminnych dożynkach. Krzyże i kapliczki dodają jednej i drugiej wsi uroku, zwłaszcza w okresie Świąt Bożego Narodzenia...

Drzwi ostrożnie otwiera małe dziecko. Czy jest mama? Nie wiadomo, dziecina zamyka drzwi bez słowa. Po chwili otwiera starsza pani. Zapisujemy w kuchni.

- Wnuczek?

- Prawnuczek? Ich mama śpi, bo jest po nocce w „monopolowym” („Sobieski”). A tata jest listonoszem i wraca do domu różnie. Opiekuję się dziećmi.

- To ile pani ma lat?

Z sołtys Barbarą Borgmann (38 l.) rozmawia Tadeusz Majewski.

- Jest Pani tutejsza (to rutynowe pytanie)?

- Nie. Jestem z domu Grabowska. Pochodzę z Kasparusa, ściśle mówiąc z leśniczówki Kasparus. Potem mieszkałam we Wdzie, na Kozim Rynku. W 1997 roku wyszłam za mąż. Zakochałam się i przyszłam tutaj. Można powiedzieć, że z lasu do lasu. Męża, Tadeusza, poznałam na zabawie w Osieku. To było zauroczenie. Później spotykaliśmy się, ale nie zaiskrzyło. Potem zdarzyła się jakaś walentynka i przez Dzień Walentego to rozkwitło. Wyszłam za mąż nie z rozsądku, a z miłości. Cieszymy się, że mamy troje dzieci: Paulinę, Karola i Kamila....

Kilka stron na temat Wielkiego Bukowca w „Dziejach wsi powiatu starogardzkiego Józefa Milewskiego” (Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Gdańsk 1968) pozostawia niedosyt. Przecież historyk pochodził z Zelgoszczy, wsi, która wraz z Wielkim Bukowcem należała i należy do parafii Czarnylas. Nie ma tu wielu nazwisk i bukowieckich „rodów”. Nie ma też – na co liczyłem – opisanej historii pożaru. Zanim przejrzyjmy tekst, jedna uwaga – autor konsekwentnie używa pisowni Bukówiec. I taka w latach 60. musiała obowiązywać. Zresztą funkcjonuje i dzisiaj, choć nieoficjalnie. Mało kto ze starszych mieszkańców wsi mówi Bukowiec. (tm)