WERSJA ARCHIWALNA SERWISU - KLIKNIJ TUTAJ, ABY ZOBACZYĆ WESJĘ AKTUALNĄ
Witamy na stronie Starogard Gdański

Starogard Gdanski

Portal Wirtualne Kociewie
  Tematy
    Wszystkie
    Bibliteka Miejska
    Gazety
    Historia
    Kocborowo
    Kościoły
    Nad Wierzycą
    Rynek
    Stado ogierów
    Starogard
    Szkoły - historia
    Ul. DH Grzybka
    Wspomnienia
    Zakątki
    Życie
  Menu główne
   Główna
   Wiadomości

Działy
   Do wydruku
   Archiwum
   News
   Zarekomenduj nas
   Szukaj
   Wyślij newsa
   Tematy
   Top Lista
   Linki
  Kto jest online
Jest
5 gości i
0 użytkowników online

Jesteś niezalogowany. Możesz się zalogować, lub zarejestrować klikając tutaj.

  Login
 Nazwa użytkownika
 Hasło
 Zapamiętaj mnie

Jeszcze nie masz u nas konta? Możesz je założyć.
    Główna »  Stado ogierów  Szukaj  
 Stado Ogierów - historia    Artykuły
Wysłany przez kociewiak opublikowano piątek, 31 marzec, 2006 - 10:36
1.Ewolucja układu przestrzennego
a)dane historyczne
nazwy dawne: Landgestud Pr. Stargard
Państwowe Stado Ogierów w Starogardzie Gdańskim
nazwa obecna: Stado Ogierów Skarbu państwa w Starogardzie Gd. W końcu XVIII w. Obszar obecnego założenia należał do Nadleśnictwa w Nowem w rewirze starogardzkim (mapa nr 1, Schrotter 1796 t. - 1802 r.).
Przypuszczalnie już na przełomie XVIII / XIX w.  Wytyczono ok. 25-hektarowy obszar leśny przy drodze do Tczewa, który został przekazny administracji rządowej.



Tu odbywały się najprawdopodobniej ćwiczenia wojskowej kawalerii konnej. Materiały kartograficzne i katastralne z lat 1804, 1810, czy 1903 nie obejmują terenów leśnych poza miastem, zatem brak materiałów źródłowych nie pozwala na jednoznaczne określenie daty powstania założenia.

W Archiwum Państwowym w Gdańsku zachowała się tylko notatka o tym, że istniał zespół akt pt. Stadnina koni wojskowych w Kwidzynie i Starogardzie Gdańskim – 1788 r. (Die Landgestutte zu Marienwerder Pr. Stargard – 1788, GAP'175), ale nie przejęto archiwaliów i nieznane jest miejsce ich przechowywania. Można założyć, że już w końcu XVIII wieku rozpoczęto pierwsze prace terenowe, bowiem najstarsze drzewa alejowe datowane są na przełom XVIII/XIX wieku.

Koniec XIX wieku dla Starogardu Gdańskiego to okres rozwoju gospodarczego miasta. Zaborca inwestował na terenach, które uznał za politycznie stabilne. W mieście powstało wiele fabryk, domów użyteczności publicznej i innych budowli dla potrzeb mieszkańców. Koszary wojskowe wybudowane jeszcze w końcu XVIII wieku wraz ze stajniami dla koni nie wystarczyły już na potrzeby wojska.

Początkowo ogiery zgrupowane były w stajniach koszarowych w centrum miasta, z czasem wybudowano ujeżdżalnię (naprzeciw zbrojowni). Zapotrzebowanie na konie w tym rejonie wzrastało i rząd pruski postanowił rozszerzyć hodowlę. Sprowadzono do Starogardu między innymi ogiery trakeńskie (z rejonu Prus Wschodnich, obecnie rejon kaliningradzki), wschodniopruskie i oldenburskie. W ostatnim dziesięcioleciu XIX w. rozpoczęto budowę dużego założenia dla hodowli ogierów na terenie odległym od centrum miasta o około 3 km, przy drodze do Tczewa.

W końcu XIX w. aż do końca I wojny światowej teren leśny wokół założenia należał do nadleśnictwa pelplińskiego w okręgu gdańskim (mapa nr 3 z 1912 r. - Oberfosterei Pelplin Regierungbezirik Danzig), a enklawa, która obejmowała Stado Ogierów, oznaczona została jako własność rządowa.

W okresie międzywoejennym lasy wokół założenia należały do Państwowego Nadleśnictwa Pelplin, Obręb Pelplin, Leśnictwo Kochanka (mapa nr 4 – mapy dotyczące terenów leśnych przedstawiały dokładnie granice enklaw prywatnych rządowych lub kościelnych, natomiast zabudowa wewnątrz założenia nie zawsze była zgodna z rzeczywistym układem).

Budowę założenia rozpoczęto w 1890 roku, a trwała przypuszczalnie do 1912 r. Brak materiałów archiwalnych nie pozwala na przedstawienie opisu poszczególnych etapów, należałoby zatem przedstawić przybliżony okres prac budowlanych. Opierając się na dostępnych materiałach archiwalnych – rysunkach inwentaryzacyjnych, większość projektów została zatwierdzona przez inspektora budowlanego 15 lutego 1903 r.

Zachowane rysunki zostały wykonane w dwóch egzemplarzach na papierze w kolorze, być może istniały rysunki robocze i większość budynków została wybudowana wcześniej niż w 1903 roku. Na planszy nr III znajduje się notatka, że 3 domy zostały wybudowane już w 1899 roku i nie różnią się w swojej konstrukcji i wymiarach od budynku przedstawionego na rysunku. Oznacza to, że pozostałe trzy domy powstały po 1903 roku.

W 1912 roku został zatwierdzony przez architekta Urzędu Budowlanego projekt budynku czterorodzinnego (obecnie nr 13 I, 13 J). Na mapie topograficznej z 1918 roku (mapa nr 4) nie został zaznaczony dom (obecnie nr 14), który przez mieszkańców uważany jest jako najstarszy – przypuszczalnie powstał błąd na mapie, mało prawdopodobne jest, żeby jakikolwiek budynek powstał po 1912 roku.

Wyjaśnienie problemu datowania poszczególnych budynków wymaga szczegółowych badań historyczno-architektonicznych.
Przez 50 lat od zakończenia budowy nie powstał żaden nowy obiekt. Od początku w niezmiennym stanie przetrwał cały układ zabudowy i komunikacyjny. Trzy domy mieszkalne z lat 50. nie naruszyły kompozycji całego terenu, usytuowane w zespole domów pracowniczych wtopiły się w krajobraz. W północno-wschodniej częsci w latach 50. rozpoczęto budowę domów dla pracowników. Powstało osiedle, które w większości zostało sprzedane mieszkańcom, a tym samym niepodlegające juz administracyjnie SOSP.

Stado ogierów w Starogardzie do 1920 roku – Landgestut Pr. Sargard, zarządzane było przez administrację pruską. Stanowisko dyrektora mógł objąć tylko wyższy rangą oficer wojskowy. Pracownikami byli mężczyźni, którzy ukończyli służbę wojskową o tradycjach kawaleryjskich. W okresie pruskim stado utrzymywało stan 140 ogierów.

W okresie międzywojennym sprawy hodowli koni w państwie należały do Departamentu Chowu Koni Ministerstwa Rolnictwa, stadninami państwowymi zajmował się Wydział Stadnin Państwowych, a prywatnymi Wydział Hodowli Koni. W Polsce do 1928 r. było 8 stad i liczyły łącznie 1410 ogierów, które odchowały w 1928 r. 69 037 klaczy prywatnych - „Ogiery te na wiosnę rozchodzą się po dworach i sejmikach i uzywane są jako reproduktory dla szerokich mas rolniczych. Po zakończonym sezonie koulacyjnym, to jest w lipcu, wracają do swych stad u stoją tu do roku następnego” cyt. Dziesięciolecie Polski Odrodzonej 1918-1929.

W 1920 roku Stado w Starogardzie Gdańskim przejęła Komisja z ramienia Tymczasowego Zarządu Stadnin Państwowych w składzie: Pułkownik A. Doniemirski, Sumieński, Wł. Rudowski. W okresie międzywojennym hodowano konie podobnie jak w okresie pruskim na potrzeby wojska.  
 Wyślij ten artykuł do przyjaciela   Strona do wydruku    Artykuły  
Stado Ogierów - historia | Zaloguj/Zarejestruj się | 0 Komentarzy
Komentarze są własnością nadsyłającego. Nie odpowiadamy za ich treść.
TURYSTYKA




OFERTY REGIONU
“Polpharma” - Ośrodek Wypoczynkowy. Okazja!
Turnus taniej o 200 złotych ... :: więcej
Ocypel, Trzechowo - atrakcyjna oferta!
Atrakcyjnie nieruchomości na sprzedaż!... :: więcej
Wynajmę lokal
Lokal pod działalność handlowo-usługową o powierzchni 350 metrów kwadratowych... :: więcej
Wójt Gminy Kaliska ogłasza konkurs na stanowisko Menadżera Zdrowia - Kierownika Ośrodka Zdrowia w Kaliskach, na stanowisko Inspektora ds. projektów realizacyjnych i promocji gminy oraz na.... :: więcej

REKLAMA

Kliknij

Pozostałe artykuły

Zobacz również
Pomorzanka na sprzedaż
Gminna Spółdzielnia w Skórczu sprzeda lub wydzierżawi czynną rozlewnię wody mineralnej “Pomorzanka”. Obiekt ten znajduje się na działkach o łącznej powierzchni 3737 ... :: więcej

Renault co tydzień
Uprzejmie informujemy Gości naszych portali, że w portalu głównym - www.kociewiacy.pl - od 12.08&nbsp ... :: więcej

DWOREK NA SPRZEDAŻ !
"Dworek ... :: więcej


Poprzednie artykuły


Copyright © 2003 - 2005 Media-Kociewiak
Teksty i zdjęcia prosimy przysyłać na adres - portal@kociewiacy.pl | Reklama
Webmaster - PioFal